Hej, chcę się odnieść troszkę do komentarzy, które się tu pojawiły i może wywiązać głębszą dyskusję... Nie jestem po Bałkanistyce czy innym kierunku dotyczącym regionu, nie znam się na ekonomii, ale interesuję się tematem od jakiegoś czasu i to moja mała OSINTowa pseudo-analiza (bo teraz każdy z opinia, klawiaturą i internetem jest specem od OSINTu xD) i tekst opiniotwórzczo-wypocinowy:
-
Ten ruch/ugrupowanie/lista wyborcza, NIE JEST partią polityczną w klasycznym jej rozumieniu (nie tylko tak jak widzimy to w Polsce, ale też i w Serbii). Nie zgłębiałam tematu organizacji takiej listy, uwarunkowań prawnych dotyczących rejestracji kandydatek i kandydatów, oficjalnych ciał reprezentujących (chociaż z tego co rozumiem, w tym przypadku jest to organizacja/ruch obywatelski, "Studentska lista – Studenti pobeđuju", który wyrósł 9 września 2026-ego roku z ruchu "Studenti u blokadi", który od prawie dwóch lat blokował 4 największe uniwersytety na terytorium kraju). Tu musiałaby się wypowiedzieć osoba, która lepiej zna się na polskim prawie, ale też chyba możemy teoretycznie coś takiego robić, przynajmniej na podstawie Art. 100 ust. 1 Konstytucji RP.
-
Jest to ruch bez oficjalnych liderów, zarządu czy dyrektoratu partyjnego. Jest zdecentralizowany, a utrzymywany jest z datków obywateli. Może to moja naiwność, ale jeżeli akceptujemy, że w Polsce (czy ogólnie na zachodzie) możemy mieć zdecentralizowane, oddolne inicjatywy, które potrafią się same utrzymać, to dlaczego nie mogą one zaistnieć w Serbii?
-
Przez cały okres kampanii, ruch studencki (prawdopodobnie celowo) unikał rozmawiania o kwestiach związanych z polityką zagraniczną (z wyjątkiem tematu Gazy, gdzie dość jasno potępiono ludobójstwo w palestynie). Z tego co mi wiadomo, studenci nie robili tego żeby na złość wykręcić fikołka, stanąć po stronie rosyjskiej i przeciwko Ukrainie czy Unii, a ze względu na podziały w serbskim społeczeństwie dotyczące tematów międzynarodowych. Oficjalną narracją Studentów podczas kampanii były walka z korupcją, demokratyzacja i poszerzanie wolności mediów. W skrócie, bezpośrednie potępienie jakiejkolwiek interwencji militarnej/wojny/konfliktu, jakiegokolwiek partnera ekonomicznego, jako pierwszy krok po zwycięstwie mogłoby zostać odebrane przez część wyborców jak splunięcie w twarz. Żeby zobaczyć inne postulaty wystarczy wyklikać w wikipedii :)
-
Kwestia ekonomiczna, w serbskiej gospodarce istnieją trzy sektory, gdzie duży wpływ wywiera zagraniczny kapitał:
- Lukoil i Gazprom maja spore udziały (w 2025 było to 3%, według wikipedii) w sektorze energetycznym (chociaż odsetek ten stopniowo spada). W Serbii bardzo popularny i jak najbardziej obecny jest też Yandex,
- w metalurgii królują Chiny (jest to częściowo uznawane za bezpośredni powód tragedii w Novim Sadzie), banki są europejskie, sektor telekomunikacyjny przeważnie też, tak samo i odzieżówka. (reszta podobnie, według wikipedii)
Ah, i ostatnią rzeczą jest to kogo wystawiono na kandydatów, a jest to lista ekspertów z danych dziedzin i profesorów uniwersyteckich. Rząd ekspercki może być w tym kontekście dość interesującym eksperymentem.
Więc czy sceptycznie? W sumie tak jak zawsze w polityce, ale dzieje się tutaj coś co wydaje się dość ciekawym ewenementem i może warto się na tą studencką perspektywę troszkę otworzyć...
Sorki za takie toporne wypunktowanie tych kwestii i dość płytką analizę i mam nadzieję, że nie zostanie to odebrane jako mądrzenie się.